Rookvrij-logo
   Postbus 118
   2300 AC Leiden        
   010-32 000 23
   06-300 822 64

Doelen

  1. Maatschappelijke ramp
  2. Verslavingsindustrie
  3. Dader of slachtoffer?
  4. Missie
  5. Visie
  6. Strategie
  7. Scope
  8. Resultaten
  9. Prioriteiten

1. Roken als maatschappelijke ramp

Ruim 2,5 miljoen Nederlanders zijn verslaafd aan tabak en andere nicotineproducten. Iedere week beginnen meer dan vijfhonderd kinderen met roken, een groot deel daarvan zal verslaafd raken en er vroegtijdig door sterven.

In Nederland sterven ieder jaar 20.000 rokers aan hun verslaving, daarnaast overlijden enkele duizenden niet-rokers door ongewenst meeroken. Wereldwijd is het aantal tabaksdoden jaarlijks 6 tot 7 miljoen. Van alle sterfgevallen in Nederland van 20 jaar of ouder kan 13,1% aan roken worden toegeschreven.

Er vallen meer dodelijke slachtoffers door tabak dan door alcohol, drugs, verkeer, criminaliteit en terrorisme bij elkaar. Tabak is de grootste moordenaar aller tijden, afgelopen 100 jaar zijn er meer doden gevallen door tabak dan door alle (wereld)oorlogen bij elkaar.

Roken en meeroken, beide worden nagenoeg overal als hinderlijk en overlast ervaren. Daarnaast kost roken de samenleving jaarlijks enkele tientallen miljarden euro's netto. Tot slot veroorzaakt roken ernstige ziektes en onbeschrijfelijk veel leed bij de slachtoffers en al hun dierbaren en nabestaanden.

Roken en nicotineverslaving, het zijn de grootste bedreigingen van de vrijheid en volksgezondheid. Clean Air Nederland ziet roken niet enkel als een groot persoonlijk probleem, maar tevens als een maatschappelijke ramp.

  1. Cijfers liegen niet! Aantal tabaksdoden wereldwijd, binnen de EU, in Nederland en in België (2020)
  2. Jellinek: Hoeveel mensen gaan er per jaar dood door roken? (2015)
  3. NTvG: Sterfte door roken in Nederland: 1,2 miljoen tabaksdoden tussen 1950 en 2015 (2003)
  4. Rokeninfo.nl: Ziekte en sterfte (2018)
  5. Wereldgezondheidsorganisatie (WHO): dodental door roken stijgt naar 8 miljoen per jaar (2017)
  6. Gezondheidsnet: Deze eeuw miljard doden door roken (2008/2016)
  7. NRC: Wat roken de samenleving kost (2017)
  8. Medisch Contact: Roken kost Nederland jaarlijks 30 miljard euro (2016)
  9. SEO Economisch Onderzoek: Kosten van roken (2016, samenvatting)
  10. SEO Economisch Onderzoek: Kosten van roken (2016, volledig rapport)
  11. Volksgezondheidenzorg.info: Ziektelast naar risicofactor (2018)
  12. Rijksoverheid: Nationaal Preventieakkoord (2018)
  13. Rijksoverheid: IBO Gezonde leefstijl (2016 | pdf | 2,1 MB)

2. Verslavingsindustrie

De tabaksindustrie heeft van een dodelijke verslaving een 'verdienmodel' gemaakt. Door aan tabak extra nicotine toe te voegen wordt het verslavende effect krachtig versterkt. Daarnaast worden diverse stoffen toegevoegd om geur en smaak te verzachten en om hoestprikkels te dempen. Sigaretten en andere nicotinehoudende producten zijn dus ontworpen om rokers levenslang verslaafd en afhankelijk te maken en er op deze manier veel aan te verdienen.

Toch worden ze verkocht als een rustgevende vrijheid, als stoere lifestyle voor onafhankelijke vrije personen. Dodelijke verslavende nicotineproducten presenteren met een dergelijke 'lifestyle-marketing' vinden wij crimineel misleidend en moreel ethisch onacceptabel.
Een betere benaming voor de tabaksindustrie is daarom 'Verslavingsindustrie' of directer 'Nicotinemaffia'.

Nicotine is één van de meest verslavende stoffen vergeleken met cocaïne, heroïne, xtc en amfetamine. Wij vinden daarom dat nicotine gekwalificeerd moet worden als harddrug zodat alle nicotinehoudende tabak en andere nicotinehoudende producten verboden zullen worden.

Voor Clean Air Nederland is het onacceptabel dat de verslavingsindustrie dit willens en wetens veroorzaakt. Wij willen de misleidende rookcultuur afbreken, het roken terugdringen en alle nicotinehoudende producten gaan verbieden.

  1. Jellinek: Welke stoffen zitten er in tabaksrook? (2017)
  2. RIVM: Tabak (2011/2020)
  3. Rokeninfo.nl: Welke stoffen zitten in sigaretten en shag? (2019)
  4. Rijksoverheid: Welke risico's loop ik als ik rook of meerook? (geen jaartal)
  5. AvroTros Radar Extra: Wat zit er in een sigaret? (2017, YouTube)
  6. AvroTros Radar Extra: Roken, wat krijg je er van? (2017, YouTube)
  7. AvroTros Radar Extra: Waar rook is: de macht van de tabaksindustrie - deel I (2017, video)
  8. AvroTros Radar Extra: Waar rook is: de macht van de tabaksindustrie - deel II (2017, video)
  9. Smartstop.be: Wat zit er in mijn sigaret? (geen jaartal)
  10. Gezondheid en co: Wat zit er in tabak? Nicotine verslavender dan heroïne (2016)
  11. Algemeen Dagblad: Even een pilletje kopen in de xtc-winkel: 'Alcohol en tabak zijn gevaarlijker' (2018)
  12. RIVM: Ranking van drugs: Een vergelijking van de schadelijkheid van drugs (2009)

3. Dader of slachtoffer?

Roken is voor veel rokers een zware verslaving met veelal een kankerverwekkende en dodelijke afloop. Nagenoeg alle rokers zijn begonnen als kind of puber op het schoolplein, tijdens uitgaan en op feestjes, bij festivals en evenementen, en vervolgens verslaafd geraakt.

Niemand wil een vroegtijdige pijnlijke en eerloze dood, niemand wil longkanker en andere aan roken gerelateerde ziekten, niemand wil afhankelijkheid en een gestresst leven. Een nicotineverslaving kan dan ook nooit gezien worden als 'eigen vrije keuze', zeker niet voor kinderen die onwetend hun rokende voorbeelden nabootsen (ouders, familie, vrienden en publieke sterren).

Rokers zijn uiteindelijk de grootste slachtoffers van hun verslaving en zeker geen daders. De dader is in onze ogen de tabaksindustrie die deze maatschappelijke ramp willens en wetens veroorzaakt.

  1. Jellinek: Hoeveel mensen roken? (2020)
  2. Trimbos-instituut: Cijfers roken (2018, 2019)
  3. Trimbos-instituut: Kinderen en roken: de feiten op een rij (2017)
  4. Volksgezondheidenzorg.info: Internationale vergelijking rokers
  5. Prof.dr. Anton E. Kunst: Sociaal-economische verschillen en roken (2017)
  6. NRC: Wie roken er nog (2017)
  7. CBS: Wie roken er nog? (2018, YouTube)
  8. Prof.dr. J.M. Vink, dr. R. Otten: Waarom rook jij wel en ik niet? (2017)
  9. Wikipedia: Roken (tabak) (2020)

4. Missie

Om al deze redenen zet Clean Air Nederland zich actief in voor een rookvrije samenleving. Een samenleving waarin niemand (over)lijdt aan roken en nicotineverslavingen. Ook ongewenst meeroken mag niet meer voorkomen, niemand mag hinder hebben van of ziek worden door de tabaksrook van anderen.

Clean Air Nederland wil roken denormaliseren zodat kinderen niet meer gaan roken. De misleidende 'lifestyle-marketing' van de tabaksindustrie moet worden gestopt en de rookcultuur moet worden afgebroken.

De overlast die roken en nicotineverslavingen veroorzaakt moet worden teruggedrongen door een rookverbod in de publieke ruimte en een algeheel verbod op nicotinehoudende tabak en andere nicotinehoudende producten.

5. Visie

De oorspronkelijke doelstelling bij de oprichting in 1974 was 'een rookvrije publieke ruimte'. In die tijd werd binnen en buiten nog overal gerookt en lag onze scope/nadruk op het voorkomen van rookoverlast voor niet-rokers. De lifestyle-marketing van de tabaksindustrie was destijds maatschappelijk nog leidend en roken werd gerespecteerd als 'eigen vrije keuze'.

De huidige doelstelling is 'een rookvrije samenleving' in het belang van zowel rokers als niet-rokers. Hierbij volgen we de medisch-wetenschappelijke visie waarin roken wordt beschouwd als een zware verslaving en waarbij de roker slachtoffer en patiënt is die geholpen dient te worden. De huidige doelstelling is geheel in lijn met de landelijke campagne 'Rookvrije Generatie'.

6. Strategie

Clean Air Nederland wil een brugfunctie vervullen tussen alle burgers (rokers en niet-rokers) en de organisaties die invloed hebben op het roken en tabaks-/nicotinegebruik. We signaleren en agenderen knelpunten/problemen die ontstaan door roken en nicotineverslavingen. Daarbij initiëren en stimuleren we publieke discussie, mediacampagnes en rechtszaken om de betrokken organisaties te beïnvloeden en op deze manier oplossingen te vinden.

In de afgelopen jaren hebben we ons succesvol ingezet voor de rookvrije werkplek, de rookvrije horeca en het verbod op rookruimtes in de horeca. Op dit moment zijn we actief bezig met het verder terugdringen van roken in de horeca (terrassen), rookoverlast in de privé-omgeving, roken in pretparken, op evenementen en sportvelden, en het terugdringen van de invloed van de tabakslobby.

7. Scope

Clean Air Nederland is als belangenorganisatie voornamelijk maatschappelijk en politiekgericht bezig. De onderwerpen zijn directe problemen als ongewenst meeroken maar ook maatschappelijke problemen als verslavingen, ziekte en lijden, kosten en het vroegtijdig sterven.

De onderwerpen worden vooral aangedragen door onze leden en achterban. Via telefoon en mail maar vooral ook via social media krijgen wij een goed beeld van de meest actuele onderwerpen.

Clean Air Nederland richt zich niet op de individuele rokers om van hun verslaving af te komen; als vrijwilligersorganisatie met beperkte middelen ontbreken ons hiervoor middelen, capaciteit en kennis.

8. Resultaten

Sinds april 1974 voeren we acties voor een rookvrije samenleving. Dit hebben we al bereikt:

1 augustus 1978
1 januari 1990
1 november 1995
1 januari 2004
1 juli 2008
10 oktober 2014
27 september 2019
:
:
:   
:   
:   
:   
:   
Rookverbod in de schoolklas
Rookvrije openbare gebouwen
Rookvrije vliegtuigen
Rookvrije werkplek, met uitzondering van de horeca
Rookvrije horeca, vanaf 6 juli 2011 een uitzondering voor kleine kroegen
Rookvrije horeca, uitgezonderd rookruimte
Verbod rookruimtes horeca

9. Prioriteiten

Als belangenorganisatie luisteren we goed naar onze leden en achterban. We leggen onze prioriteiten daar waar we de meeste klachten en meldingen over krijgen. Niet enkel het aantal meldingen, maar ook de omvang/duur van de overlast nemen we mee. Op dit moment is de volgorde in aandacht en prioriteit:

  1. Rookoverlast door buren of nabij wonende rokers, bijvoorbeeld in tuinen en op balkons
  2. (Horeca-)terrassen en uitgaansgebieden
  3. Festivals, openluchtconcerten en -evenementen
  4. Voetbalstadions, sport- en pretparken
  5. Verkoop tabak en nicotineproducten in supermarkten
  6. Openbaar vervoer: NS-perrons, busstations en bushalten
  7. Ingangen ziekenhuizen en publieke gebouwen
  8. Verpleeg- en opvanghuizen, klinieken en inrichtingen
  9. Tabaksreclame/roken in films, series en media
Clean Air NederlandPostbus 118
2300 AC Leiden
010-32 000 23
06-300 822 64
Naar een Rookvrij Nederland
Doe mee en word lid (20€/jaar), ontvang "Opgelucht". IBAN: NL17 INGB 0000 2620 99
Rookvrij Nederland